Encyklopedia elektryka
Samoczynne wyłączenie zasilania, skrótowo SWZ, jest środkiem ochrony, w którym uszkodzony obwód zostaje automatycznie odłączony w wymaganym czasie. Celem jest ograniczenie czasu występowania niebezpiecznego napięcia dotykowego.
Samoczynne wyłączenie zasilania - definicja w praktyce
Prąd uszkodzeniowy płynie przez pętlę obejmującą źródło, przewód czynny, miejsce uszkodzenia i tor ochronny. Jeżeli jego wartość jest odpowiednia, wyłącznik nadprądowy, bezpiecznik albo RCD odłącza zasilanie. Skuteczność zależy od układu sieciowego, impedancji pętli, charakterystyki aparatu i ciągłości przewodów ochronnych.
- SWZ jest funkcją całego układu, nie jednego urządzenia
- czas wyłączenia zależy od rodzaju obwodu i warunków ochrony
- w układach TN często wykorzystuje się zabezpieczenia nadprądowe
- w układach TT istotną rolę zwykle pełnią RCD
Gdzie elektryk spotyka to pojęcie?
Pozytywny wynik jednego pomiaru nie zwalnia z kontroli pozostałych elementów ochrony. Trzeba potwierdzić ciągłość PE, właściwy aparat, parametry pętli i sposób rozdziału przewodów. W obwodzie z RCD należy dobrać metodę pomiaru, która nie spowoduje niezamierzonego wyłączenia albo odpowiednio je uwzględnia.
- weryfikacja ochrony pośredniej
- pomiar impedancji pętli zwarcia
- dobór zabezpieczeń
- ocena ciągłości toru ochronnego
Z czym nie mylić pojęcia Samoczynne wyłączenie zasilania?
- SWZ a wyłączenie ręczne
- SWZ działa automatycznie po wystąpieniu uszkodzenia, bez decyzji użytkownika.
- SWZ a samo RCD
- RCD może realizować wyłączenie, ale SWZ obejmuje również układ przewodów, uziemienie, parametry źródła i czas zadziałania.
Typowe błędy w rozumieniu i praktyce
- uznawanie obecności wyłącznika za dowód skuteczności SWZ
- pomijanie czasu zadziałania
- ocena pętli bez uwzględnienia charakterystyki zabezpieczenia
Najczęstsze pytania
Co ma się wyłączyć przy uszkodzeniu?
Uszkodzony obwód lub jego odpowiednia część, tak aby ograniczyć czas niebezpiecznego napięcia.
Czy SWZ zawsze realizuje RCD?
Nie. Zależnie od układu może je realizować zabezpieczenie nadprądowe, RCD albo skoordynowany zestaw urządzeń.
Jak sprawdza się SWZ?
Przez ocenę układu, ciągłości ochrony, impedancji pętli lub rezystancji uziemienia oraz parametrów urządzeń wyłączających.
Źródła i podstawa definicji
Definicję i opis praktyczny przygotowano na podstawie terminologii technicznej oraz dokumentacji branżowej:
Powiązane pojęcia elektryczne
- Impedancja pętli zwarcia
- Wyłącznik nadprądowy
- Wyłącznik różnicowoprądowy RCD
- Ochrona uzupełniająca
- Część przewodząca dostępna i część przewodząca obca