Oznaczenia gG i aM opisują kategorię użytkowania wkładki topikowej oraz zakres prądów, w którym ma ona wyłączać. Wkładka gG jest pełnozakresowym zabezpieczeniem ogólnego przeznaczenia, natomiast aM jest wkładką niepełnozakresową przeznaczoną do ochrony zwarciowej obwodów silnikowych i musi współpracować z oddzielnym zabezpieczeniem przeciążeniowym.
Jak czytać oznaczenie?
Pierwsza mała litera określa zakres wyłączania:
- g - pełny zakres, od przeciążeń do zwarć,
- a - zakres częściowy, głównie wysokie prądy zwarciowe.
Druga wielka litera wskazuje przeznaczenie:
- G - zastosowanie ogólne,
- M - obwody silnikowe.
Wkładka gG
gG chroni przewody i urządzenia zarówno przy przeciążeniu, jak i zwarciu, w granicach swojej charakterystyki. Jest stosowana w rozdzielnicach, obwodach zasilających, instalacjach przemysłowych i jako zabezpieczenie poprzedzające inne aparaty.
Dawne oznaczenie gL jest nadal spotykane w starszej dokumentacji i bywa traktowane jako poprzednik współczesnego gG. Przy wymianie należy jednak sprawdzić system bezpiecznikowy, wymiary i dane producenta.
Wkładka aM
aM jest przygotowana do tolerowania wysokiego prądu rozruchowego silnika. Nie zapewnia pełnej ochrony przed przeciążeniem. W typowym układzie współpracuje z przekaźnikiem przeciążeniowym lub wyłącznikiem silnikowym, który reaguje na długotrwały nadmierny prąd.
Zastosowanie samej aM bez ochrony przeciążeniowej może pozostawić silnik bez zabezpieczenia przed przegrzaniem przy zbyt dużym obciążeniu.
Porównanie gG i aM
| Cecha | gG | aM |
|---|---|---|
| Zakres wyłączania | pełny | częściowy |
| Ochrona przeciążeniowa | tak, zgodnie z charakterystyką | nie jako samodzielna funkcja |
| Ochrona zwarciowa | tak | tak |
| Typowe zastosowanie | przewody i obwody ogólne | rozruch silników |
| Współpraca z termikiem | możliwa | wymagana dla pełnej ochrony silnika |
Dlaczego aM ma wyższy prąd znamionowy?
W układach silnikowych wkładka aM bywa dobierana z prądem większym od znamionowego prądu silnika, aby nie stopiła się podczas prawidłowego rozruchu. Dokładny dobór wynika z tabel producenta, czasu rozruchu i koordynacji ze stycznikiem oraz przekaźnikiem przeciążeniowym.
Nie wolno stosować prostego mnożnika bez sprawdzenia dokumentacji.
Systemy wkładek
Kategorie gG i aM mogą występować w różnych systemach, między innymi NH i cylindrycznym. Sama kategoria nie określa wymiaru, napięcia, zdolności zwarciowej ani podstawy bezpiecznikowej. Wymiana musi uwzględniać wszystkie parametry.
Wskaźnik zadziałania
Niektóre wkładki mają wskaźnik mechaniczny lub wybijak uruchamiający mikrostyk. Wskaźnik pomaga zlokalizować zadziałanie, ale nie mówi, czy przyczyną było przeciążenie, zwarcie czy starzenie wkładki. Przed wymianą należy znaleźć przyczynę.
Najczęstsze błędy
- stosowanie aM jako jedynej ochrony silnika,
- zamiana gG na aM bez projektu,
- wymiana wkładki na wyższy prąd po zadziałaniu,
- chwytanie wkładki bez odpowiedniego uchwytu i środków ochronnych,
- zastępowanie wkładki przewodem lub folią,
- dobór tylko według wymiaru obudowy.
Bezpieczeństwo
Po zadziałaniu wkładki nie wolno od razu instalować nowej bez ustalenia przyczyny. Zwarcie może nadal występować, a załączenie spowodować gwałtowny łuk i uszkodzenie podstawy.
Najczęstsze pytania
Czy aM chroni przewód przed przeciążeniem?
Nie powinna być traktowana jako pełnozakresowa ochrona przeciążeniowa. Układ wymaga oddzielnego członu przeciążeniowego.
Czy gG można zastosować do silnika?
Może być elementem ochrony silnika, ale trzeba sprawdzić prąd rozruchowy i koordynację. W niektórych układach aM pozwala lepiej tolerować rozruch.
Czy wkładkę można wymienić pod napięciem?
To operacja obarczona ryzykiem łuku i porażenia. Powinna być wykonywana zgodnie z instrukcją, procedurą i przez uprawnioną osobę, najlepiej po wyłączeniu napięcia.