RCD typu AC reaguje na sinusoidalny przemienny prąd różnicowy, natomiast typ A wykrywa również pulsujący prąd stały. Różnica ma znaczenie w obwodach z urządzeniami elektronicznymi, które zawierają prostowniki, regulatory mocy i zasilacze impulsowe.
Oba aparaty mogą mieć ten sam prąd znamionowy, na przykład 40 A, oraz tę samą czułość 30 mA. Nie oznacza to jednak identycznego zakresu ochrony.
Jak rozpoznać typ AC?
Na obudowie typu AC znajduje się symbol pojedynczej fali sinusoidalnej. Aparat jest badany pod kątem sinusoidalnego prądu różnicowego przemiennego. Nie jest przeznaczony do pewnego wykrywania pulsującej składowej stałej.
Jak rozpoznać typ A?
Typ A ma symbol łączący sinusoidę z przebiegiem pulsującym. Reaguje na:
- sinusoidalny prąd różnicowy AC,
- pulsujący prąd stały,
- pulsujący prąd z określoną składową stałą w warunkach przewidzianych dla tego typu.
Nie jest to jednak typ przeznaczony do gładkiego prądu stałego, który może wystąpić przy niektórych trójfazowych przekształtnikach.
Dlaczego elektronika ma znaczenie?
W prostym odbiorniku rezystancyjnym prąd ma kształt zbliżony do sinusoidy. W urządzeniu z mostkiem prostowniczym prąd uszkodzeniowy może płynąć tylko przez część okresu i mieć jeden kierunek. Taki pulsujący przebieg jest powodem stosowania typu A.
Elektronika znajduje się dziś między innymi w:
- pralkach i zmywarkach,
- płytach grzewczych,
- zasilaczach komputerowych,
- oświetleniu LED,
- pompach obiegowych,
- klimatyzatorach,
- urządzeniach z regulacją obrotów.
Nie oznacza to, że każdy odbiornik wymaga identycznego typu. Instrukcja producenta jest ważniejsza niż ogólna lista.
Czy typ A jest zamiennikiem AC?
Typ A ma szerszą zdolność wykrywania i w wielu zastosowaniach może spełniać funkcję przewidzianą dla AC, ale każdą zamianę trzeba ocenić w kontekście projektu, selektywności i aparatu nadrzędnego. Nie należy też zakładać, że typ A zastępuje typ F lub B tam, gdzie są wymagane.
Odporność na niepożądane zadziałania
Typ RCD nie jest jedynym parametrem wpływającym na odporność na zakłócenia. Producenci oferują wersje krótkozwłoczne, selektywne i o podwyższonej odporności udarowej. Zmiana AC na A nie gwarantuje usunięcia problemu częstych wyłączeń, jeżeli przyczyną jest realny prąd upływu lub błąd instalacji.
RCD typu A przy ładowarce i falowniku
Niektóre ładowarki pojazdów mają wbudowane wykrywanie gładkiego prądu stałego, dzięki czemu dokumentacja może dopuszczać RCD typu A po stronie instalacji. Inne wymagają typu B. Podobnie w instalacjach PV i napędach. Nie wolno opierać doboru na ogólnej poradzie bez sprawdzenia konkretnego urządzenia.
RCD typu A a F
Typ F rozszerza zakres o przebiegi o mieszanych częstotliwościach związane z jednofazowymi przetwornicami. Ma także właściwości zwiększające odporność na niepożądane zadziałania. Jeżeli producent wymaga F, zwykły typ A może nie wystarczyć.
Najczęstsze błędy
- identyfikowanie typu tylko po kolorze dźwigni,
- mylenie litery A z prądem znamionowym w amperach,
- uznawanie typu A za zabezpieczenie przed każdym prądem stałym,
- zmiana typu bez sprawdzenia urządzeń za RCD,
- próba rozwiązania błędów instalacji przez aparat „bardziej odporny”.
Bezpieczeństwo
RCD nie powinien być wymieniany bez pomiarów czasu i prądu zadziałania oraz sprawdzenia obwodu. Nieprawidłowy typ może pozornie działać przycisk TEST, a mimo to nie zapewniać wymaganej reakcji na rzeczywisty przebieg uszkodzeniowy.
Najczęstsze pytania
Czy typ AC jest zabroniony?
Ocena zależy od aktualnych wymagań, projektu i rodzaju obwodu. Kluczowe jest, czy aparat prawidłowo wykrywa możliwy prąd uszkodzeniowy. W nowoczesnych obwodach z elektroniką typ A jest często właściwszy.
Czy można sprawdzić typ po napisie 30 mA?
Nie. 30 mA to IΔn. Typ rozpoznaje się po symbolu AC, A, F lub B i dokumentacji.
Czy typ A przestanie wybijać przy pralce?
Nie można tego zagwarantować. Jeżeli pralka ma uszkodzoną izolację, prawidłowo dobrany RCD powinien zadziałać. Potrzebna jest diagnostyka.