RCD 2P ma dwa rozłączane tory i jest zwykle stosowany w obwodach jednofazowych. RCD 4P ma cztery tory, dlatego może obejmować trzy fazy oraz przewód neutralny w obwodzie trójfazowym. Liczba biegunów nie określa czułości urządzenia ani jego prądu znamionowego. Są to odrębne parametry.
Najważniejsze różnice
| Parametr | RCD 2P | RCD 4P |
|---|---|---|
| Liczba torów | 2 | 4 |
| Typowy obwód | jednofazowy L+N | trójfazowy L1+L2+L3+N |
| Szerokość | zwykle mniejsza | zwykle większa |
| Prąd różnicowy | np. 30 mA | np. 30 mA |
| Typ RCD | AC, A, F lub B zależnie od modelu | AC, A, F lub B zależnie od modelu |
Zarówno 2P, jak i 4P mogą mieć ten sam znamionowy prąd różnicowy oraz prąd znamionowy torów.
Jak działa RCD 2P?
Przez przekładnik sumujący przechodzą przewód fazowy i neutralny. W prawidłowym stanie suma chwilowych prądów powinna być bliska zeru. Gdy część prądu odpływa inną drogą, powstaje prąd różnicowy i aparat może odłączyć oba tory.
RCD 2P nie powinien obejmować przewodu ochronnego PE. PE nie przechodzi przez przekładnik i nie jest rozłączany.
Jak działa RCD 4P?
Przez wspólny przekładnik przechodzą trzy przewody fazowe i neutralny. Aparat porównuje wektorową sumę prądów wszystkich torów czynnych. W obwodzie trójfazowym bez neutralnego stosuje się rozwiązanie zgodne z projektem i dokumentacją aparatu.
Ważna jest właściwa kolejność podłączenia oraz kierunek zasilania, jeżeli producent go określa. Przycisk TEST może nie działać poprawnie po podłączeniu niezgodnym ze schematem.
Czy RCD 4P można stosować w obwodzie jednofazowym?
Technicznie część aparatów może działać po wykorzystaniu odpowiednich torów, jednak trzeba spełnić schemat producenta, szczególnie obwód przycisku TEST. Takie użycie nie powinno być improwizowane. Zwykle prostszym i czytelniejszym rozwiązaniem jest właściwy RCD 2P.
Czy jeden RCD 4P powinien chronić wiele obwodów?
Może obejmować kilka obwodów, ale ma to konsekwencje:
- zadziałanie odłącza większą część instalacji,
- sumują się naturalne prądy upływu,
- trudniej znaleźć uszkodzony obwód,
- wspólny neutralny wymaga prawidłowego rozdziału,
- błędne połączenie N może powodować przypadkowe wyłączenia.
W nowych rozdzielnicach często stosuje się więcej RCD albo aparaty RCBO, aby ograniczyć zakres wyłączenia.
Najczęstszy błąd: mieszanie przewodów neutralnych
Każdy przewód neutralny obwodu chronionego przez dany RCD musi wracać przez ten sam aparat. Połączenie neutralnych za dwoma różnymi RCD powoduje nierównowagę i zadziałanie.
Nie wolno także łączyć N z PE za RCD. Taki mostek może powodować przepływ części prądu poza przekładnikiem oraz naruszać system ochrony.
Co jeszcze trzeba dobrać?
Liczba biegunów nie wystarcza. Należy sprawdzić:
- znamionowy prąd różnicowy, np. 30 mA,
- typ RCD AC, A, F lub B,
- prąd znamionowy torów, np. 25 A, 40 A lub 63 A,
- znamionową zdolność łączeniową,
- odporność na udary,
- selektywność,
- warunki zabezpieczenia RCD przed przeciążeniem i zwarciem.
Bezpieczeństwo
Podłączenie RCD wymaga sprawdzenia układu sieci, ciągłości PE, rozdziału przewodów neutralnych oraz pomiarów czasu i prądu zadziałania. Sama obecność aparatu w rozdzielnicy nie potwierdza skuteczności ochrony.
Najczęstsze pytania
Czy RCD 4P jest lepszy od 2P?
Nie. Jest przeznaczony do innej liczby torów. Lepszy jest aparat właściwy dla konkretnego obwodu.
Czy RCD 4P odłącza neutralny?
Tak, w typowym wykonaniu czterobiegunowym odłącza trzy fazy i N. Kolejność styków zależy od konstrukcji.
Czy można podłączyć kilka faz do RCD 2P?
Nie jest to właściwe rozwiązanie dla trójfazowego obwodu. Aparat musi obejmować wszystkie przewody czynne danego obwodu.
Czy RCD 2P ma mniejszą czułość?
Nie. Czułość określa IΔn, np. 30 mA, a nie liczba biegunów.